Theo tin từ Bộ GTVT cho biết đã thống nhất phương án tăng trần giá vé máy bay nội địa để điều chỉnh trong thời gian tới. Theo đó, trần giá vé cao nhất trên đường bay Hà Nội - TP.HCM chưa có thuế là 3,84 triệu đồng, có thuế hơn 4 triệu đồng. Riêng trên tuyến Hà Nội - Phú Quốc sẽ tăng mạnh, từ mức 2,5 triệu đồng hiện hành lên mức 4,725 triệu đồng, nếu tính cả thuế và phí là hơn 5 triệu đồng.
  Nguồn tin đang thực sự gây sốc xã hội giữa lúc Chính phủ, Bộ Tài chính cùng các bộ nghành khác đang nổ lực tìm mọi cách kiềm chế tăng giá để chống lạm phát.
    Vậy làm sao để không tăng giá vé mà Hàng không vẫn có lãi và đảm bảo tích lũy để tăng trưởng. Tiến sỹ Trần Đình Bá - Hội khoa học kinh tế Việt Nam đã gữi tới Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Tài Chính, Bộ trưởng GTVT, Hội đồng quản trị và Tổng giám đốc VNA “Dự án hạch toán kinh doanh hàng không có lãi theo phương pháp Trần Đình Bá (TĐB)” nhằm tháo gỡ khó khăn cho hàng không mà nguồn lợi mỗi năm mang về trên 120 triệu USD, tăng được thị phần vận tải hàng không lên 30%, mở ra thời kỳ phát triển bền vững cho hàng không nước nhà xứng tầm vị trí trong khu vực và trên thế giới.
    Tòa soạn xin giới thiệu sáng kiến khoa học để không tăng giá vé máy bay mà Ngành hàng không vẫn có lãi và bảo vệ được quyền lợi khách hàng!
 
    Từ sau công cuộc đổi mới 1986 đến nay, giữa lúc tất cả mọi ngành mọi cấp đều tăng trưởng, năm sau cao hơn năm trước vậy mà theo đánh giá của nhiều tiến sỹ và chuyên gia hàng không kỳ cựu thì “Hàng không nội địa chưa bao giờ có lãi!”. Tại sao một ngành giao thông vận tải hiện đại, tiến tiến nhất giữa thời kỳ phát triển rực rỡ của khoa học kỹ thuật công nghệ, giữa thời kỳ đổi mới hội nhập lại thua lỗ tụt hậu, để cho Nhà nước phải thường xuyên bao cấp bù lỗ!?
    Cho đến bao giờ hàng không mới làm ăn có lãi, đó là điều thôi thúc cho các nhà khoa học “giải mã” để tìm thuốc đặc trị!
    Đã tìm ra nguyên nhân thua lỗ của ngành hàng không!
   Mọi nghành kinh tế đều phải hạch toán kinh doanh bằng bài toán đầu vào, đầu ra. Mọi lỗ lãi phải bắt nguồn từ vốn đầu tư trừ đi chi phí sản xuất. Kinh tế hàng không cũng không nằm ngoài quy luật đó. Muốn có lãi thì phải tiết chi phí sản xuất đó là nhiên liệu và thời gian hoạt động của phương tiện, vậy nhưng suốt nhiều thập niên qua, từ sau thống nhất đất nước đến nay nghành hàng không nước ta bất cập trong việc hạch toán kinh doang và đã để lại hậu quả triền miên thua lỗ. Xin trích dẫn một số báo đã đưa tin: “Tháng 6/2008 Vietnam Airlines công bố số lỗ nửa đầu năm lên tới 5 triệu đôla Mỹ…” “Bước sang tháng 10/2008, thị trường nhiên liệu thế giới hạ nhiệt đã cứu nhiều hãng hàng không thoát khỏi nguy cơ phá sản nhưng chưa hết lỗ. JPA vẫn tiếp tục lỗ khoảng 2 triệu USD mỗi tháng…”. “Thực tế kinh doanh cho thấy cả Vietnam Airlines và Pacific Airlines đều đang thua lỗ. VNA đang sử dụng lãi trên các đường bay quốc tế để gánh lỗ cho các đường bay nội địa, với con số khoảng 300 - 500 tỷ đồng, chi phí bù lỗ của Nhà nước hàng năm là không nhỏ ...”. “Jetstar Pacific Airlines tuy luôn đạt công suất chuyên chở cao, ở mức 80 - 90%, nhưng năm 2006 vẫn lỗ 150 tỷ đồng…”. “Tờ trình số 617/TCT - ĐT thì JPA đang gặp khó khăn lớn về tài chính, hãng này lỗ trung bình mỗi tháng 2 triệu USD, và số lỗ lũy kế tính đến nay có thể đã lên tới 60 - 70 triệu USD (tương đương gần 1.000 tỷ đồng)…”. Đó là những tổn thất nặng nề cho Hãng hàng không quốc gia VNA cùng nhiều hãng hàng không khác đang hoạt động tại Việt Nam. Vì vậy đi tìm nguyên nhân thua lỗ là điều cần làm.
   Hiện nay, do việc tính toán hiệu quả kinh tế đường bay tại Việt Nam còn mang tính đơn giản hóa bằng bài toán sơ cấp, so sánh hiệu quả đường bay bằng cách cộng các đoạn thẳng gấp khúc lại để so sánh với nhau, tìm đường bay hiệu quả hơn. Cách làm “cò con” theo kiểu “nông dân”này ảnh hưởng rất lớn đến tính chính xác của hiệu quả kinh tế trong hạch tóan hàng không, biến thành “lãi giả mà lỗ thật”.
   Hầu hết tất cả các đường bay nội địa tại Việt Nam đã lỗi thời, vòng vo phức tạp gây lảng phí rất lớn. Khảo sát 23 đường bay “theo phương pháp TĐB” thì đã có 19 đường bay phải đi vòng lảng phí tới 25 % về công, tức lãng phí mất 1 phần tư cả thời gian bay cũng như hao phí nhiên liệu, nhân công, hao mòn phương tiện… trong đó có nhiều đường bay quan trọng có tần suất hoạt động cao như: HN - TP HCM 59 chuyến/ngày hiệu quả chỉ 73,2%, TP HCM - ĐN 30 chuyến/ngày hiệu quả chỉ 76,9%, Đường bay TP HCM - Huế 20 chuyến/ngày hiệu, quả chỉ 72,2%, TP HCM - Hải Phòng 3 chuyến/ngày, hiệu quả chỉ 77,8%, HN - Cần Thơ 2 chuyến/ngày tuần, hiệu quả chỉ 71,9 %…
   Trong hạch toán kinh doanh thì lãi ròng chỉ đạt khoảng 8-12% chi phí sản xuất, vậy mà hầu hết các đường bay đã lảng phí tới 25 chi phí sản xuất thì “không lỗ mới là chuyện lạ”mà “lỗ ròng” phải trên 12 %.
   Đã có lối thoát cho hàng không nước ta!
    Dự án “Hạch toán kinh tế hàng không có lãi theo phương pháp TĐB” là phương pháp mới kết hợp được giữa toán học với cơ học bằng “hệ quả từ tích vô hướng” để tính toán hiệu quả kinh tế đường bay một cách chính xác để tiết kiệm tối đa chi phí sản xuất để hạch toán có lãi, có tích lũy cho tái sản xuất mở rộng mà đã gần 40 năm qua hàng không nước ta chưa làm được và triền miên thua lỗ.
   Bí quyết của sáng kiến và dự án là thiết lập các đường bay mới có hiệu quả cao để thay thế các đường bay truyền thống, chấp nhận phương án đánh đổi số ít để lấy được số nhiều trong những đường bay mới tối ưu. Chấp nhận đánh đổi 5% lệ phí quá cảnh qua bầu trời của các nước để lấy được 20% chi phí tiết kiệm năng lượng, thời gian bay, nhân công. Đó là cách đánh đổi thông minh có lợi cho Việt Nam và có lợi cho các nước ASEAN, đặc biệt là Lào và Căm Pu Chia theo hiệp định “Bầu trời mở rộng”. 
      

Trên đường bay HN - TPHCM, bay qua bầu trời của Lào và Căm Pu Chia, máy bay Airbus A320 mỗi chuyến trả 622 USD lệ phí quá cảnh, như vậy chỉ mất 5%. So với tỷ lệ 26,7% ta sẽ tiết kiệm được 26,7% - 5 % = 21,7%. Như vậy máy bay Airbus A320 mỗi chuyến tiết kiệm được 1.229 (kgs) nhiên liệu, rút ngắn thời gian bay 26,7 phút, sau khi trừ chi phí quá cảnh bay cho hai nước là 622USD chúng ta còn tiết kiệm được 3.324USD. Máy bay Boeing 777 tiết kiệm được 2.698 (kgs) nhiên liệu, rút ngắn thời gian bay 25,8 phút, sau khi trừ chi phí quá cảnh cho hai nước là 714USD chúng ta còn tiết kiệm được 6.334 USD. Với tần suất 59 chuyến/ngày như hiện nay, mỗi ngày tiết kiệm được 284.911USD. Như vậy chỉ trên đường bay này mỗi năm tiết kiệm được 42.770 tấn nhiên liệu, 9.125 giờ bay, mỗi năm tiết kiệm được 103 triệu USD.                      
  Đường bay HN - Phú Quốc, bay thẳng sẽ qua bầu trời Lào, Thái Lan và Căm Pu Chia sẽ tiết kiệm được 38,7 % Nếu trả lệ phí cho cả ba nước mất 6%, VNA vẫn có lợi: 38,7% - 6% = 32,7%, đó là một lợi ích rất lớn.
      Vận hội mới cho một cuộc cách mạng về hàng không!
     Hiện nay mối quan hệ giữa Việt Nam với các nước hiệp hội ASEAN và các nước láng giềng Đông dương tốt đẹp chưa từng có tạo thời cơ lớn cho Hàng không nước ta đổi mới và hội nhập.
  Hiệp định “Bầu trời mở rộng” của 10 quốc gia thành viên Hiệp hội hàng không ASEAN và hiệp định về vận tải hàng không LCMV giữa hàng không dân dụng Việt Nam, Lào, Căm Pu Chia và Mianma về việc cho phép máy bay các nước bay trên bầu trời ASEAN để tiết kiệm nhiên liệu, thời gian và làm ăn có lãi. Hãng Hàng không quốc gia Việt Nam (VNA) đã ký kết hợp tác với hãng hàng không quốc gia Lào (Lao Airlines) và với Hàng không quốc gia Căm Pu Chia (Cambodia Angkor Air). Sự kiện hợp tác này mở ra một thời kỳ mới cho VNA đi tiên phòng thực hiện dự án “Hạch toàn kinh doanh hàng không có lãi theo phương pháp TĐB”.
   Mỗi năm ngành hàng không sẽ tiết kiệm kiệm được 65.000 tấn nhiên liệu, 12.000 giờ bay, cùng giảm chi phí hao mòn thiết bị, nhân công, sẽ tiết kiệm được 122 triệu USD/năm. Đó là một con số có ý nghĩa để hàng không quốc gia (VNA) đi tiên phong hạch toán có lãi và phát triển bền vững.
   Không chỉ hàng không nước ta có lợi mà các nước Lào và Căm Phu Chia được hưởng lợi từ việc thu lệ phí quá cảnh 22 triệu USD/Năm. Rút ngắn một phần tư thời gian cho khách hàng, giảm khí thải gây hiệu ứng nhà kính.
    
     Khi ngành hàng không tiên phong chống lạm phát
  Tăng giá là vòng xoáy luẫn quẫn tác động xấu đến ổn định giá cả và gây lạm phát. Thành công của Bộ Tài Chính trong việc kiểm soát và minh bạch giá nhiên liệu đang tạo điều kiện cho VNA đi tiên phong thực hiện thành công dự án này và thành công của dự án này sẽ giúp Chính phủ và Bộ Tài chính kiểm soát được các nghành kinh tế quốc dân, đặc biệt là kinh tế vận tải trong việc bình ổn giá cả, giảm đầu tư công, chống lạm phát.
   Một quốc gia hùng cường, có vị thế quan trọng trên trường quốc tế và khu vực phải có một hãng Hàng không quốc gia (VNA) mạnh về kinh tế và hiện đại về công nghệ đòi hỏi VNA đi tiên phong trong việc “Hạch toán kinh doanh có lãi...”. Trong bối cảnh khủng hoảng do suy thoái kinh tế thế giới, khủng hoảng năng lượng, khủng hoảng về máy bay, khủng hoảng về phi công… thì dự án sẽ mang về nhiều lợi ích cho nhà nước, cho các doanh nghiệp hàng không, cho hành khách và mở rộng hợp tác kinh tế quốc tế cùng có lợi.
   Dự án này kỳ vọng sẽ giúp Tân Bộ trưởng GTVT Đinh La Thăng đột phá vào nghành giao thông vận tải hiện đại nhất, góp phần làm tăng nhanh thị phần vận tải cho hàng không để giải quyết bài toán quá tải và an toàn giao thông hiện nay, thiết thực giúp Chính phủ ngăn chặn tăng giá chống lạm phát. Đó là trận thắng mở màn cho Bộ GTVT trước một cuộc cách mạng về giao thông vận tải.
 

Nguồn Tạp Chí Nhà Quản Lý